Ermeni Soykırımı'ndan bugüne Türkiye'de yaşanan hak ihlalleri, devlet şiddeti, grup ve bireysel hak arayışlarının unutulmaması için geçmişin arşivi bir araya getirildi.
YAVUZ GENÇ -5 Şubat 2020
ANKARA – Temeli 2013 yılında İstanbul’daki Hafıza Merkezi tarafından atılan memorializeturkey.com, son 100 yıl içerisinde, Osmanlı İmparatorluğu’nun son döneminde ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundan bu yana haksızlığa uğrayan birçok grup ve birey tarafından oluşturulan olumlu hafızalaştırma örneklerinin altını çiziyor. Osmanlı ve Cumhuriyet tarihinin ‘karanlık noktalarını’ aydınlatma misyonu üstlenen site, toplamda 38 hafıza girişimine yönelik bilgi sunuyor. Site Türkçe ve İngilizce dillerinde hizmet veriyor.
Türkçesi “Türkiye’de Hafızalaştırma” olan web sitesindeki projeler, projelerin sahibi ve kullanılan mecralar merkeze alınarak sınıflandırılmış. Projeler sahiplerine göre Merkezi Yönetim, Yerel Yönetim, Sivil Toplum Kuruluşları ve Sivil ve Politik İnisiyatifler olarak dört başlık altında toplanmış. Mecra olarak ise 7 kategori tanımlandı: Hafıza Yürüyüşleri, Dijital Çalışmaları, Müzeler ve Sergiler, Anıtlar ve Parklar, Kültür Varlıkları, Kitaplar ve Filmler. Sitede bu alanlarla ilgili farklı hafızalaştırma çalışmalarını görmek mümkün. Her bir hafızalaştırma çalışmasına tıklandığında onunla ilgili fotoğraflara, arşivlere, bilgilere ulaşmak mümkün.
“TARİHLE YENİ VE DÜRÜST YOLLARLA BAŞA ÇIKMAK” İÇİN…
Sitenin amacı ise şöyle özetlenmiş: “Hakikat, adalet ve hafıza mücadelesinde toplumun geniş kesimlerinin geçmişteki hatalardan öğrenme sürecine dâhil edilmesi, bir daha asla mottosunun hayat bulması için son derece önemli. Bu sitede listelenen farklı hafızalaştırma çalışmalarının çoğu tarihle yeni ve dürüst yollarla başa çıkmaya çalışıyor. Bir seçki formundaki bu sitenin, anma faaliyetlerinin, insan hakları ve geçmişte yaşanmış adaletsizliklerle ilgili merak, anlama ve sorgulama becerilerinin gelişmesine nasıl katkı sunabileceğine dair önemli bir tartışmaya katkı sunacağını umuyoruz.”
HAFIZALAŞTIRMA ÇALIŞMALARI 15 TEMMUZ’LA YARA ALDI
Sitede, 2000’li yılların Avrupa Birliği (AB) üyelik heyecanıyla Türkiye’de geçmişe dönük pek çok olay, kişi ya da mekânla ilgili düşüncelerin değişerek bir hafızalaştırma adımına dönüştüğü vurgulanıyor. “Fakat siyasi iklimin radikal bir şekilde değişmesiyle birlikte Türkiye’nin hafıza patlayışı da çarpıcı bir şekilde baskı altına girdi” denilerek, 2015’teki Çözüm Süreci’nin bitmesi ve 2016’daki darbe girişimiyle bu hafızalaştırmaların çok büyük yara aldığı kaydediliyor. “2015’te barış sürecinin göz göre göre sona ermesinin ve 2016’da başarısızlıkla sonuçlanan darbe girişiminin ardından, öncesinde alternatif hafızalaştırma çalışmaları açısından sivil toplum kuruluşları, siyasi oluşumlar ve kamu kurumlarının öncülüğünde genişleyen kamusal alan, kapanmaya başladı” deniliyor. Kürt illerinde belediyelerin çatışmasızlık ortamında yaptığı anıtlar ve park isimlerinin yıkıldığı ya da değiştirildiği vurgulandı. Son yıllarda Türkiye’nin hafıza sahnesinin birçok bağımsız hafıza girişimine de şahit olduğu kaydedilerek, özellikle bu çalışmaların dijital alana kaydığı, daha yenilikçi ve katılımcı yaklaşımları benimsediği belirtiliyor.
HRANT DİNK’TEN CEYLAN ÖNKOL’A
Sitede yer alan bazı hafızalaştırma çalışmaları ve mekânları şöyle: 100 Yıl Önce Ermeniler, 12 Eylül Utanç Müzesi, 23,5 Hrant Dink Hafıza Merkezi, Anıt Sayaç: Şiddetten Ölen Kadınlar İçin Dijital Anıt, Ceylan Önkol Anıtları, Cumartesi Anneleri, Deniz Gezmiş ve Arkadaşları İçin Yapılan Hafızalaştırma Çalışmaları, Dersim katliamı Anıtları, Diyarbakır Askeri Cezaevi Projesi, Kanlı 1 Mayıs Anması, Metin Göktepe Anması, Seyit Rıza Parkı ve Heykeli, Uğur Kaymaz Anıtları, Vicdan ve Adalet Nöbeti…
[Yavuz Genç] 5.2.2020 [Kronos.News]
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder